— 
 — 
 — 
 — 
 — 
 — 

Algemeen

Is het niet verstandiger het leren schrijven uit te stellen tot het 8e jaar, zoals in Noorwegen?
 

De situatie in Noorwegen is niet zonder meer te vergelijken met de situatie in Nederland. In Noorwegen gaan kinderen namelijk pas op hun zevende of achtste naar school.

In Nederland zien we een ontwikkeling waarbij op basis van het natuurlijk leerprincipe kinderen onder invloed van media, pc en televisie, al op zeer jonge leeftijd leren lezen.

In het brein is er, wanneer er sprake is van leren, een directe handelingsbereidheid. `Denken en doen'. Dit betekent dat, als ze leren tellen, ze voorwerpen gaan verzamelen en ordenen en dienovereenkomstig dat, als ze letters en cijfers leren lezen, ze op basis van dit `denken-en-doen'-principe letters en cijfers op alle mogelijke manieren willen vormgeven.

De kinderen onthouden van de broodnodige instructie, en ze misschien wel 4 jaar laten wachten op informatie over hoe de letters en cijfers te schrijven, is zeer onwenselijk en als in strijd met de grondrechten van het kind te beschouwen.

 

Is het onverstandig kinderen te vroeg in aanraking te laten komen met het geschreven woord?
 

Jonge kinderen moet je opsluiten, wil je ze niet in aanraking laten komen met letters, lezen en schrijven. Ze zien niet anders om zich heen. Van belang is het vooral om niet restrictief op te treden. Het opgeheven vingertje heeft al te lang het leren schrijven beïnvloed, met veel gefrustreerde schrijvers als gevolg. Er is niets mis mee om de natuurlijke ontwikkeling te stimuleren en kinderen in de zone naar de naaste ontwikkeling te begeleiden. Ze zullen je er dankbaar voor zijn. Wanneer de interesse vermindert, is er per slot van rekening toch ook niets aan de hand! Belangrijk is een goede observatie en analyse van de beginsituatie. Die zijn bepalend voor wat er verder kan en mag gebeuren. De verschillen zijn op jonge leeftijd al enorm.

 

Is er een grotere kans op dyslexie wanneer kinderen op vroege leeftijd leren lezen en schrijven?
 

Wat dyslexie betreft is Tom Braams, een vooraanstaand dyslexiedeskundige, in zijn reactie op Kennisnet helder. Hij zegt dat dit idee uit de hoge hoed komt van Ewald Vervaet, dat Vervaet daar absoluut alleen in staat en dat er geen wetenschappelijke steun bestaat voor dit idee.

 

Is het verstandig om kinderen met dyslexie in blokschrift te leren schrijven?
 

Dit klopt. De dyslexiedeskundige Tom Braams adviseert dit. Het verbonden schrift is voor kinderen met leerproblemen erg moeilijk. Zij raken de weg kwijt door al die lussen en vooral door de onnatuurlijke verbindingen. In het blokschrift wordt iedere letter afzonderlijk geschreven en is een woord is niet langer een brij van lussen.

Simon Egg, eveneens een dyslexie-expert, heeft verklaard dat het schrijven van twee letters in veel gevallen al te complex is voor een dyslect.

 

Wat klopt er van beweringen op internet dat schrijven in blokschrift moeilijker zou zijn?
 

Vaak zijn dit teksten van kinderen met schrijfproblemen. Wanneer je deze kinderen een tekst in verbonden schrift zou laten schrijven zou dit ook uitblinken in onregelmatigheid.Dit "schoonheidsfoutje" blijft maar in de aanpassing zien we  vaak verbluffende resultaten vooral bij het schrijven in blokschrift. De lijnvoering blijft vaak ongericht, de onregelmatigheid groot en de letters nog vaak groot. Al is er een belangrijk voordeel ! Het is wel in blokschrift altijd beter leesbaar.

Soms zien we ook eigen handschrift blokschrift passeren. De kinderen hebben trouw op school verbonden leren schrijven,wanneer de kinderen in groep 7 of 8 een eigen handschrift mogen ontwikkelen, wordt vaak gezegd: ga maar los schrijven met alle gevolgen van dien.

Ook schrijven in blokschrift zal goed en gestructureerd moeten worden aangeleerd.

 

Methode

Schrijven kinderen in blokschrift wel snel genoeg?

 

Uit onderzoek blijkt (PPON1999) dat kinderen die in blokschrift leren schrijven, een aanvaardbaar schrijftempo halen met meer dan uitstekende resultaten wat leesbaarheid betreft. Deskundigen zijn het erover eens dat het snelst geschreven en efficiëntste schrift, een schrift is dat bestaat uit een los vast schrift, met een maximale bandbreedte van hooguit 3 letters. Kinderen die in blokschrift leren schrijven en een eigen handschrift gaan ontwikkelen, komen hier in veel gevallen ook op uit.

 

Kinderen die in blokschrift leren schrijven, spiegelen?

 

Wanneer kinderen in hun fase van ontluikende geletterdheid in aanraking komen met blok- en hoofdletters, dan zullen ze die letters op alle mogelijke manieren willen weergeven. De letters worden nog lukraak gemaakt en van een juiste bewegingsrichting is nog geen sprake. In sommige gevallen zullen kinderen ook een aantal letters spiegelen, zoals de b en de d. In de praktijk blijkt dat dit in de toekomst geen probleem geeft. Wanneer de instructie met behulp van de verkeerslichten wordt gegeven en de vormaspecten aan bod komen, ziet u dat het spiegelen vanzelf verdwijnt. Volhardt een enkel kind in het spiegelen, dan is het probleem met een gerichte aanpak en een remedial teacher goed te verhelpen. Er zijn geen volwassenen die blijvend spiegelen.

 

Kinderen die in blokschrift schrijven, hebben veel moeite met spatiŽring?

 

Spatiëring is eenvoudig aan te leren. Wanneer de leerkracht op het (doe)bord goed aangeeft waar de spaties moeten staan, dan is er al veel opgelost. Het is handig tussen de woorden een stip te zetten en ook de kinderen te vragen na het schrijven van een woord een licht stipje te zetten.

 

Klopt het dat kinderen in groep 3 eerder leren schrijven als ze in blokschrift leren schrijven?
 

Dit is een normaal verschijnsel omdat het schrijven nu eenmaal eenvoudiger is aan te leren. Verbindingen hoeven niet meer te worden aangeleerd en een schrift zonder lastige verbindingen vraagt nu eenmaal minder inspanning.

Klopt het dat het leren schrijven in blokschrift lastig is?
 

Dit berust op een misverstand. Volgens de regels van de kalligrafie worden blokletters inderdaad op deze `lastige‘ wijze gemaakt: bij het maken van de d wordt eerst het perfecte rondje gemaakt en later de verticale streep met uiterste precisie toegevoegd. Een heel ander verhaal dus en in niets te vergelijken met het leren schrijven in blokschrift volgens de methode van Schrijven leer je zo!. De kinderen leren de letters en cijfers met behulp van het verkeerslichtsysteem. De bewegingsrichting staat dan garant voor het ontwikkelen van een zogenaamd skeletschrift wat heel normaal is. Perfecte rondjes worden eitjes et cetera.

 

Is het verwarrend voor kinderen om teksten op het bord zowel in blokschrift als in verbonden schrift te lezen?
 

Het is raadzaam alle teksten die op het bord worden geschreven, los te schrijven. In de praktijk zijn er leerkrachten die speciaal voor de dyslectische kinderen woordrijtjes in blokschrift schrijven. Het is de bedoeling dat de andere kinderen naar de rijtjes in het verbonden schrift kijken. En wat zien we? Alle kinderen kijken naar de woordjes in het blokschrift. Conclusie: het blokschrift is beter leesbaar.

Uit onderzoek op basis van letterherkenning wordt geconcludeerd dat het lezen van blokschrift vele malen gemakkelijker is dan het lezen van verbonden schrift, zelfs voor kinderen die verbonden hebben leren schrijven (Fortes e.a. 1999).

 

Is de methode ook geschikt bij het werken met een digitaal schoolbord?
 

Jazeker, de cd-rom bij Schrijven leer je zo! is geschikt voor het werken op een digitaal schoolbord. De resultaten zijn verbluffend. De animaties en de bewegingstussendoortjes komen geweldig tot leven op het digitale bord.

Met het lettertype van Schrijven leer je zo! is het ook mogelijk om alle teksten te laten zien in de Schrijven leer je zo!-letters. Doen!

 

Welke liniatuur moet ik gebruiken?
 

In Schrijven leer je zo! is gekozen voor een bijzondere aanpak van de liniatuur. De liniatuur is namelijk in alle gevallen groter dan in bestaande schrijfmethoden. De meeste schrijfmethoden hanteren een liniatuur die voor de meeste kinderen te klein blijkt te zijn, wat remmend en frustrerend werkt: ze moeten veel bijsturen om hun individuele lettergrootte aan te passen aan de te smalle hulplijntjes van het schrijfschrift. Daarom krijgen ze in de liniatuur van Schrijven leer je zo! alle ruimte om ontspannen de letters te leren schrijven.

 

Verder hanteert Schrijven leer je zo! een unieke aanpak die de kinderen stapsgewijs leert tussen en op verschillende soorten liniatuur te schrijven. In veel schrijfmethoden moeten kinderen al heel snel in werkboekjes woordjes op één lijn schrijven. Dit blijkt vaak een onmogelijke opgave. Een verantwoorde opbouw is dan ook op zijn plaats, zodat de kinderen een ontspannen handschrift ontwikkelen.

 

In Schrijven leer je zo! worden de verschillende soorten liniatuur gestructureerd in volgorde van moeilijkheidsgraad aangeboden:

1            kleurenraster met vier lijntjes;

2          vier lijntjes zonder kleurenraster;

3          twee lijntjes;

4          één lijntje;

5          zonder lijntjes (in de groene balk).

 

De afbouw in liniatuur en daarmee de opbouw in moeilijkheidsgraad biedt een diagnostisch moment: u ziet per kind de vorderingen in het schrijfproces, te weten de verhouding in hoogte tussen romp- en stokletters en de spatiëring. Aan de hand van de vorderingen in dit schrijfproces en daarmee het gemak dat of de moeite die het kind heeft met een bepaalde liniatuur, kunt u via de lijnenschriftjes en de cd-rom liniatuur op maat aanbieden waarmee u het kind ondersteunt in zijn overige schrijftaken.

Waarom zijn kleurenrasters belangrijk? En waarom groen en blauw?
 

In Schrijven leer je zo! schrijft het kind tussen kleurenrasters; dit is een noviteit die onnatuurlijk en verkrampt bewegen voorkomt. Het kind schrijft de romp van de kleine letters in de witstroken, de stok in het luchtvlak (blauw) en de staart in het grondvlak (groen). De sleutelwoorden ‘lucht' en ‘grond' geven het kind veel steun bij het leren automatiseren van de vorm van de letters. Een grondlijn (vet) op de groene raster biedt de steun die nodig is om op één lijn te schrijven. Het blauwe raster van de regel is voorzien van een nog dikkere bovenlijn. Oogfysiologisch onderzoek toont aan dat een donkere bovenlijn als oriëntatielijn veel meer steun biedt bij het bepalen van de richting dan een donkere onderlijn. Veel kinderen maken namelijk eerder bijsturingen (foutjes) in het bovengebied dan in het ondergebied.

 

Verbonden schrift

Kunnen kinderen die blokschrift schrijven, wel verbonden schrift lezen?
 

Wanneer u de kinderen een aantal keren een lesje ‘verbonden geheimschrift' aanbiedt om te ontcijferen, gaan ze het snel herkennen. Ook vinden ze het leuk om in een opdracht net zo te leren schrijven als opa en oma.

 

Leren kinderen die in blokschrift leren schrijven, later in hun leven wel verbonden schrift?

 

In de praktijk blijkt dat kinderen de letters op een natuurlijke manier gaan verbinden wanneer ze sneller en efficiënter gaan schrijven. De twee letters e lenen zich daar bijvoorbeeld goed voor. Het gaat om het ontwikkelen van een eigen handschrift. Uiteindelijk kiezen kinderen hun eigen schrijfwijze. Kijk maar naar de handschriften van volwassenen!

 

Is het erg als kinderen in groep 4 toch letters gaan verbinden?
 

Dit is zeker geen onwenselijke ontwikkeling en alleen maar goed.

Er ontstaat zo een vlot en efficiënt eigen handschrift dat bestaat uit natuurlijke verbindingen.

 

Schrijfkriebels legt de nadruk op verbonden tekens, sluit deze methode wel aan bij de bloklettermethode?
Wanneer je de inhoud van het programma van M.Derwig (Schrijfkriebels) bekijkt zul je zien dat er zeer veel nadruk ligt op het spelenderwijs aanleren van vormen en patronen. Beide motorische handelingen zijn een voorwaarde voor het ontwikkelen van een ontspannen handschrift, dus ook in blokletters.

Motoriek

De letters uit Schrijven leer je zo! lijken op drukletters, moeten ze die precies namaken?

 

Wanneer kinderen bijvoorbeeld de e aanleren, betekent dit niet dat ze de e precies moeten kopiëren. Dit is namelijk een onmogelijke opgave en mag daarom ook niet van hen worden verwacht. De praktijk leert dat ieder kind zijn eigen invulling aan de letter geeft en dat er, zoals bij de e, in een rondere vorm wordt geschreven. Zo ontstaat er een natuurlijker `skelet'- schrift. Niet precies na laten maken en corrigeren.

 

Wat doet u met een leerling die de bewegingsrichting niet goed leert?

 

Signaleert u letters die nog niet goed lukken, check dan de juiste schrijfwijze. Voor dit probleem is de cd-rom een uitkomst. Het kind ziet de letter op het scherm verschijnen zoals de letter geschreven moet worden.

 

Is het leren schrijven van kapitalen eenvoudiger dan het schrijven van blokletters?
 

Hier bestaan verschillende meningen over. Feit is dat in de fase van ontluikende geletterdheid de voorkeur van kinderen voor blokletters danwel hoofdletters ongeveer 50% om 50% is. Schrijven leer je zo! is zo samengesteld dat het eventueel mogelijk is om te starten in hoofdletters.

Omdat in teksten hoofdletters nu eenmaal vele malen minder voorkomen dan (kleine) blokletters, is het toch aan te raden te starten met blokletters.

 

Waarom zijn kleurenrasters belangrijk?

 

In Schrijven leer je zo! schrijft het kind tussen kleurenrasters; dit is een noviteit die onnatuurlijk en verkrampt bewegen voorkomt.

 

Didactiek

Is het verstandig om het blokschrift bij alle groepen tegelijk in te voeren?
 

Een aantal scholen heeft het op deze wijze gedaan. Er werden geen noemenswaardige invoeringsproblemen ervaren. De leerkrachten gaven aan dat het schrijven in blokschrift voor de kinderen redelijk eenvoudig was omdat zij al bekend waren met de lettervorm en in veel gevallen ook al met de bewegingsrichting.

In de midden- en bovenbouw werden ook geen problemen geconstateerd omdat de motorische vaardigheid en de motivatie bij de meeste kinderen hoog was. Een leerkracht vertelde dat het voor een 6-jarige vele malen gecompliceerder en verwarrender is om de blokletter in groep 3 na de kerst in te wisselen voor de verbonden letter. Geen schroom, gewoon doen, maar wel goed aanleren!

 

Producten

Is er meer materiaal voor kinderen in groep 3 als ze het blokschrift onder de knie hebben?
 

Met de cd-rom is het mogelijk om extra werkbladen te maken en zelfs eigen teksten te maken.

 

Wat te doen wanneer de inhoud van de werkbladen te groot is voor de oranje werkmap?

 

Als u de volledige inhoud van de werkbladen in de oranje werkmap stopt, wordt het werken wel lastig. U kunt het oplossen door voorbereidende vormen, cijfers, letters en tweetekenklanken te splitsen.

U kunt het probleem ook snel oplossen door iedere aangeleerde letter en of cijfer direct mee te geven of te verzamelen in een portfoliomap. De werkmap wordt zo snel kleiner.

Technische ondersteuning

Wat moet ik doen met een installatieprobleem van de Cd-rom?

 

Indien u problemen heeft met het installeren van de Cd-rom of andere technische problemen omtrent Schrijven leer je zo! gaat u naar: http://www.nelissenadvies.nl/Elsevier/SLJZ.htm

U kunt via deze pagina ook uw technische probleem mailen.

 

Ik kan het excelbestand calculatie 2009 niet downloaden?

Mogelijke oplossingen: 

 

1. U heeft hiervoor MS-excel nodig. Installeer dit programma indien u deze niet op uw computer hebt staan.

 

2. Sla het document eerst op en dan openen. Gaat u met de muis op het bestand staan. Klik op de rechtermuisknop en ga naar 'doel opslaan als'. Na het opslaan opent u het document in Excel.

 

3. U kunt ook het bestelformulier gebruiken als kostenberekening. Zo lang u nog niet op de knop 'bestellen' op de tweede bestelpagina heeft gedrukt, kunt u uitrekenen wat de kosten zijn.